Trong 2 ngày 12 và 13/9/2026, hàng loạt tài xế Grab tại Việt Nam kêu gọi đồng loạt tắt ứng dụng để phản đối các khoản phí khiến thu nhập của họ sụt giảm đáng kể. Đây không phải lần đầu tiên, tháng 12/2020, một làn sóng tương tự từng nổ ra ở Hà Nội, và đến 6 năm sau, câu chuyện lặp lại gần như nguyên vẹn.
Thế nhưng trong những ngày qua, trước phong trào đình công như vừa kể của tài xế Grap nhưng vai trò của chính quyền đối với lợi ích của người lao động Grap được cho là đã bị Đảng CSVN bỏ rơi.
Công luận cho rằng, theo Điều 4 của Hiến pháp Việt Nam ghi rõ: “Đảng Cộng sản Việt Nam – Đội tiên phong của giai cấp công nhân, và Nhân dân lao động và là đại biểu trung thành lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động Việt Nam”.
Nhưng phản ứng của các cơ quan chức năng đối với phong trào “đình công tự phát” thể hiện sự lúng túng trong việc bảo vệ quyền lợi của tập thể người lao động Grap.
Hơn nữa, sự thiếu vắng một tổ chức công đoàn nghề nghiệp độc lập một cách thực chất đã khiến các tài xế rơi vào thế hoàn toàn đơn độc khi đối đầu với các nền tảng kinh doanh xuyên quốc gia.
Cho dù cơ quan Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã yêu cầu Grap giải trình cước phí, nhưng sự can thiệp này mang tính chất hành chính thông thường hơn là một sự can thiệp bảo vệ người lao động ngay lập tức.
Sự việc này làm phơi bày một thách thức mang tính toàn cầu khi các quy định pháp luật ở Việt Nam vẫn chưa thể theo kịp mô hình “đối tác” của nền kinh tế nền tảng công nghệ số.
Đáng chú ý, điều khiến công luận quan tâm là sự khác biệt căn bản giữa thái độ của lãnh đạo Đảng CSVN và phản ứng từ Tổng thống Indonesia trong một vụ việc tương tự.
Được biết, tại Indonesia, dưới sức ép từ các cuộc biểu tình quy mô lớn của tài xế xe ôm công nghệ Ojol đã gây áp lực trực tiếp và tức thì lên Chính phủ đương nhiệm của Tổng thống Prabowo Subianto.
Nhằm bảo đảm ổn định xã hội và lấy lòng cử tri, Tổng thống Prabowo Subianto đã lập tức chỉ đạo yêu cầu hạ mức trần hoa hồng của Grab và Gojek xuống còn 8%, đồng thời buộc các nền tảng phải cung cấp bảo hiểm y tế và bảo hiểm tai nạn lao động.
Chưa hết, ngay sau đó ông Prabowo đưa ra mức 8% và gửi thông điệp cứng rắn khi khẳng định: “Người ta đổ mồ hôi còn anh lại lấy tiền. Xin lỗi nhé, nếu không muốn theo quy định của chúng tôi thì không cần kinh doanh ở Indonesia.”
Theo các chuyên gia phân tích chính trị, đây là phản ứng nhanh chóng để giải quyết xung đột lợi ích từ các bên, và bảo vệ cho quyền lợi của người lao động tại Indonesia – một quốc gia dân chủ đa đảng.
Trong khi đó, ngược lại, tại Việt Nam cơ chế quản lý an ninh của hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo toàn diện của Đảng lại đặt ưu tiên hàng đầu vào việc duy trì trật tự và an toàn xã hội.
Trước một phong trào mang tính tự phát tập thể, phản ứng ưu tiên của nhà nước Việt Nam là tập trung kiểm soát các yếu tố rủi ro, xử lý các thông tin mang tính kích động để củng cố sự ổn định chính trị.
Sự khác biệt giữa phản ứng của lãnh đạo hai nước phản ánh rõ nét sự khác biệt căn bản trong cơ chế quản trị và mô hình chính trị trước các xung đột lợi ích thông qua hai cơ chế vận hành hoàn toàn khác nhau.
Sự khác biệt nằm ở bản chất của phương thức vận hành quản trị: một bên phản ứng ngay lập tức do áp lực của cử tri, và một bên là việc kiểm soát nhằm bảo đảm sự ổn định tuyệt đối của chế độ.
Công luận đặt câu hỏi, trong thời gian qua, Tổng Liên Đoàn Lao Động và Công Đoàn Việt Nam, mỗi năm tiêu tốn hàng nghìn tỷ đồng ngân sách, nhưng họ đã ở đâu, họ đã đứng ra để bảo vệ những tài xế xe công nghệ hay chưa?
Và vì sao, tại Việt Nam không cho phép người lao động có thể lập một Công Đoàn Độc Lập để bảo vệ quyền lợi cho họ?
Trà My – Thoibao.de
