Khi mức sinh giảm, người ta vội kêu gọi các gia đình “sinh đủ hai con” như thể chỉ cần thêm chút ý thức công dân là dân số sẽ hồi phục. Nhưng điều gây châm biếm nhất là lời kêu gọi luôn rất hùng hồn ở phần trách nhiệm, và rất im lặng ở phần chi phí. Sinh hai con vì tương lai đất nước — nghe cao cả. Nhưng tiền sữa ai trả, học phí ai lo, nhà ở ai mua, việc làm cho con sau này ai đảm bảo — thì nghị trường thường bỏ lửng.
Người trẻ không ngại sinh con, họ ngại sinh ra một tương lai bấp bênh. Một cặp vợ chồng lương đủ cầm cự, sống trong căn nhà thuê, chật vật giữ việc, tính từng hóa đơn điện nước, thì “sinh đủ hai con” đôi khi giống một khẩu hiệu xa xỉ. Châm biếm thay, người dân được khuyên đẻ vì nghĩa vụ xã hội, trong khi chính xã hội chưa cho họ đủ điều kiện để nuôi một đứa trẻ tử tế. Đó không phải khuyến khích, mà nhiều lúc giống chuyển gánh nặng chính sách về phía dân.
Không ai từ chối tương lai quốc gia, nhưng người ta có quyền hỏi: muốn dân sinh nhiều hơn, nhà nước đã làm gì để họ dám sinh? Nếu an sinh yếu, giáo dục đắt đỏ, bệnh viện quá tải, lương không theo kịp giá sống, thì lời vận động chỉ như bảo người đang bơi giữa dòng gánh thêm đá. Điều dân cần không phải lời nhắc về trách nhiệm, mà là câu trả lời cho cách nuôi nổi hai con. Nếu đại biểu chỉ kêu gọi sinh mà không trả lời được điều đó, thì vấn đề không nằm ở dân số giảm — mà ở chính tư duy chính sách.
https://www.facebook.com/share/p/1AZqT5ZxqH/
