Một tuyến metro từng được tung hô là “giải pháp giao thông tương lai”, nhưng rồi lại trở thành ví dụ sống cho một nghịch lý quen thuộc: càng nhanh, càng rẻ… thì càng dễ xuống cấp. Câu chuyện tuyến metro hàng chục nghìn tỷ ở Addis Ababa do nhà thầu Trung Quốc thực hiện, nay chỉ còn khoảng 1/3 đoàn tàu hoạt động, là lời cảnh báo không thể xem nhẹ.
Ban đầu, mọi thứ đều rất đẹp: vốn vay lớn, tiến độ nhanh, công nghệ nghe có vẻ hiện đại. Nhưng sau ánh đèn khánh thành là thực tế trần trụi—thiếu bảo trì, hỏng hóc liên tục, hệ thống vận hành kém hiệu quả. Khi tàu nằm “đắp chiếu”, người dân quay lưng, thì cái gọi là “phát triển hạ tầng” bỗng hóa thành gánh nặng.
Điều đáng nói là mô hình này không xa lạ: vay vốn, giao tổng thầu, nhận công trình… rồi loay hoay với hậu quả. Trong khi đó, những “ông lớn” như China Railway Group Limited vẫn tiếp tục mở rộng dự án ở nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam.
Châm biếm thay, cái gọi là “tiết kiệm chi phí” đôi khi chỉ là dời chi phí sang tương lai. Và tương lai đó, thường là lúc mọi thứ bắt đầu hỏng.










