Mức tăng kỷ lục của giá xăng dầu trong những ngày vừa qua đã đẩy giá nhiên liệu tại Việt Nam tăng vọt và tạo nên một cú sốc lớn đối với nền kinh tế và đời sống xã hội.
Tuy nhiên, điều khiến dư luận xã hội phẫn nộ không chỉ là con số tăng giá, mà là sự “án binh bất động” khó hiểu của cái gọi là Quỹ bình ổn giá xăng dầu, – một công cụ được sinh ra để điều tiết giá cả.
Được biết, đến hết Quý III năm 2025, Quỹ này vẫn đang kết dư hơn 5.600 tỷ đồng, một con số khổng lồ được trích từ chính tiền của người dân qua mỗi lít xăng. Vậy tại sao khi “nguy cấp” nhất, lại không được đem ra sử dụng?
Có thông tin cho rằng, cơ quan chức năng đang nghiên cứu sửa đổi bổ sung các quy định: chỉ khi giá cả tăng liên tục trong một tháng liên tiếp và vượt ngưỡng 20% mới được phép kích hoạt quỹ bình ổn giá xăng dầu.
Công luận đặt câu hỏi: Nếu công cụ bình ổn chỉ được sử dụng khi thị trường đã rơi vào tình trạng “nguy kịch” liên tục và kéo dài, thì ý nghĩa của việc phản ứng nhanh ở đâu?
Theo giới chuyên gia, việc người dân phải chịu chiết khấu qua giá xăng để duy trì một quỹ bình ổn dự phòng mà khi cần lại không thể sử dụng là một sự bất công.
Sự tồn tại của Quỹ bình ổn giá đang bộc lộ những khiếm khuyết mang tính hệ thống. Cụ thể là: bản chất của quỹ này là thu tiền của người dân lúc giá thấp để bù đắp lúc giá cao.
Thế nhưng, trong thực tế, nó lại tạo ra một độ trễ về thủ tục hành chính tai hại. Khi giá thế giới giảm, người dân vẫn phải đóng phí vào quỹ; khi giá thế giới tăng, họ lại phải chờ đợi các quy trình phê duyệt phức tạp kéo dài.
Công luận cho rằng, đã đến lúc Việt Nam cần nghiêm túc xem xét việc cứ để giá xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường, kết hợp với việc giảm thuế nhập khẩu và thuế tiêu thụ đặc biệt, sẽ là giải pháp tốt nhất cho người tiêu dùng.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
