Ngày 12/2/2026, Trưởng Ban Nội chính Trung ương Lê Minh Trí đã đưa ra một thông báo quan trọng về việc Trung ương Đảng khóa mười bốn sẽ ban hành một Nghị quyết mới về phòng chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí.
Thông tin này xuất hiện trong bối cảnh chính trường Việt Nam vừa kết thúc Đại hội 14 – một cuộc thay máu nhân sự triệt để và nỗ lực định hình một quỹ đạo quản trị mới dưới sự dẫn dắt của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Theo ông Lê Minh Trí, nghị quyết này sẽ hướng tới mục tiêu tạo ra sự cân bằng giữa việc xử lý sai phạm và thúc đẩy động lực phát triển cho cán bộ lãnh đạo trong lĩnh vực “đốt lò”.
Tuy nhiên, theo giới quan sát quốc tế, các nỗ lực này đang đối mặt với một thách thức mang tính hệ thống. Đó là, sự bành trướng quyền lực chưa từng có tiền lệ của Bộ Công an và tình trạng thiếu vắng cơ chế giám sát để làm đối trọng.
Nhìn lại nhiệm kỳ Khóa 13, con số 174 cán bộ diện Trung ương quản lý bị xử lý, trong đó có tới 66 người phải đối diện với các án hình sự, là một minh chứng cho tính khốc liệt của công cuộc “đốt lò”.
Tuy nhiên, Bộ Công an đã chuyển mình trở thành trụ cột quyền lực hàng đầu, kể từ khi ông Tô Lâm chính thức nắm giữ chiếc ghế lãnh đạo cao nhất vào tháng 8/2024.
Kể từ đó, vai trò của Bộ Công an đã không còn dừng lại ở việc bắt bớ hay điều tra. Quyền hạn của Bộ này đến nay đã len lỏi vào hầu hết mọi ngóc ngách của xã hội và quản lý nhà nước.
Việc thăng tiến nhanh chóng của các tướng lĩnh công an vào các vị trí bí thư tỉnh ủy hay lãnh đạo bộ, ngành then chốt đã hình thành nên một cấu trúc quyền lực được gọi là sự trỗi dậy của Bộ Hưng Yên.
Chính sự tập trung quyền lực tuyệt đối này đang tạo ra một nghịch lý cho Nghị quyết mới của Ban Nội chính Trung ương và ông Lê Minh Trí đang soạn thảo, theo hướng tăng cường kiểm soát quyền lực đối với người đứng đầu.
Thế nhưng, trong một hệ thống chính trị khi mà Bộ Công an đã trở thành một “siêu bộ” có quyền lực quản lý rộng lớn hơn chưa từng thấy, thì câu hỏi về việc ai sẽ giám sát lực lượng này vẫn chưa có lời giải.
Về mặt lý thuyết, một cơ quan quyền lực trở nên quá lớn mà thiếu sự kiểm soát đối trọng sẽ mang lại những rủi ro cực lớn trong việc quản trị quốc gia.
Nhất là, trong lúc cơ chế tập thể lãnh đạo vốn để kiềm chế quyền lực cá nhân tại Việt Nam đang có dấu hiệu bị xói mòn, và nhường chỗ cho mô hình tập quyền dựa trên sức mạnh của Bộ Hưng yên dưới sự dẫn dắt của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Công luận đặt nghi vấn rằng, liệu Nghị quyết phòng Chống Tham nhũng mới tới đây có thể thực sự hiệu quả khi nó bị giới hạn bởi quyền lực bao trùm của phe Công an?
Khi vai trò quản lý nhà nước của Bộ Công an tăng lên, nó không chỉ đơn thuần là một “tấm lá chắn” bảo vệ Đảng, mà đã trở thành một thực thể có khả năng chi phối tất cả các quyết định chính trị của Đảng CSVN.
Điều đó đã tạo ra các lo ngại về việc quyền lực của “nhóm lợi ích” Công an có thể được nâng lên một tầm cao mới, một tầm cao của sự độc quyền kiểm soát nội bộ và thực thi pháp luật.
Khi quyền hạn của Bộ Công An mở rộng sang các lĩnh vực dân sự, thì nỗi sợ hãi về hình sự hóa các quan hệ kinh tế vẫn đang bao trùm không gian kinh doanh.
Sự thiếu vắng cơ chế giám sát thực chất đối với Bộ Công an hiện nay là điều đáng lo ngại nhất. Nếu không thể thiết lập được một cơ chế độc lập đủ mạnh để kiểm soát Bộ Hưng Yên thì Nghị quyết mới về Chống tham nhũng, có nguy cơ “chết yểu” ngay từ nó chưa chào đời.
Hy vọng về một cuộc cải cách trong “Kỷ nguyên mới” vẫn còn xa vời khi mà các vị trí then chốt của bộ máy Đảng và Nhà nước đang được phủ kín bởi sắc phục công an.
Trà My – Thoibao.de
