Khi một phát biểu cho rằng việc phát gạo cứu đói có thể bị xem là “lợi dụng quyền tự do dân chủ”, nhiều người không khỏi ngỡ ngàng. Nghe qua tưởng khôi hài, nhưng phía sau là một tâm thế đáng suy nghĩ: phải chăng hai chữ “tự do” đã trở thành điều khiến người nắm quyền dè chừng? Vấn đề không nằm ở bao gạo, mà ở việc ai được quyền hành động.
Một nhóm người tự nguyện đứng ra tổ chức cứu trợ, tự kêu gọi nguồn lực, tự phân phát cho người khó khăn – điều đó cho thấy xã hội có năng lực tự vận hành ở những không gian mà bộ máy chưa kịp chạm tới. Chính chữ “tự” ấy dễ bị diễn giải thành nguy cơ mất kiểm soát. Khi quyền lực quen với việc quản lý từng hội nhóm, từng tiếng nói, mọi hoạt động độc lập đều bị soi chiếu dưới lăng kính an ninh. Lòng tốt bỗng mang dáng dấp “tập hợp lực lượng”, hạt gạo trở thành biểu tượng của ảnh hưởng.
Trong tâm thế nhìn đâu cũng thấy rủi ro, hành động nhân ái dễ bị chính trị hóa. Câu chuyện tưởng nực cười lại phản chiếu một nghịch lý nghiêm túc: nỗi sợ mất kiểm soát đôi khi lớn hơn cả nỗi sợ nghèo đói. Khi ấy, điều cần bảo vệ không chỉ là an ninh trật tự, mà còn là không gian cho những điều tử tế được nảy nở tự nhiên trong xã hội.
https://www.facebook.com/share/p/1XD5na5wAK/
