Vào 2 giờ sáng ngày 3/1/2026, thế giới đã chứng kiến một cú sốc địa chấn khi Hoa Kỳ, thực hiện thành công chiến dịch quân sự chớp nhoáng bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro ngay tại trung tâm thủ đô Caracas.
Sự kiện này không chỉ đặt dấu chấm hết cho một thể chế chính trị “độc đoán” kéo dài nhiều năm tại Nam Mỹ, mà còn là một đòn giáng mạnh vào một trật tự thế giới đa cực do Nga và Trung Quốc dẫn dắt.
Chỉ chưa đầy 3 tiếng đồng hồ để Hoa Kỳ hoàn thành nhiệm vụ, trong khi trước đó vài giờ, ông Maduro vẫn còn đang tiếp đón phái đoàn Trung Quốc với những cam kết hữu nghị vững chắc.
Tốc độ sụp đổ nhanh chóng của chính quyền Caracas, với sự bất lực hoàn toàn của các đồng minh chiến lược như Moscow và Bắc Kinh. Cùng với thái độ thờ ơ của người dân và quân đội Venezuela trước việc Maduro bị bắt giữ, đã phơi bày những lỗ hổng chết người trong cấu trúc quyền lực của các chế độ độc tài.
Đồng thời, nó cũng gửi đi một thông điệp cảnh báo nghiêm khắc đến các quốc gia đang đặt cược “an ninh chính trị” của mình vào trục Nga – Trung, trong đó có Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm.
Theo giới quan sát quốc tế, nhìn vào sự thất bại của Venezuela, không thể không nhận thấy sự tương đồng đáng lo ngại trong tư duy chiến lược của ban lãnh đạo Hà Nội.
Nước Nga của Putin, sau khi sa lầy vào cuộc chiến tiêu hao tại Ukraine, đã tự hủy hoại vị thế siêu cường của mình, và đã không còn đủ năng lực để bảo vệ bất kỳ đồng minh nào, từ Syria, Iran cho đến Venezuela.
Trung Quốc, dù mạnh về kinh tế và sẵn sàng bơm hàng chục tỷ USD cho các dự án hạ tầng đổi dầu ở Venezuela, nhưng khi đụng đến vấn đề an ninh quân sự thì lại hoàn toàn tê liệt và bó tay.
Việc Caracas thất thủ ngay sau cái bắt tay với Bắc Kinh chỉ vài giờ là minh chứng cho thấy Trung Quốc không thể che được ô dù an ninh.
Thế nhưng, bất chấp thực tế địa chính trị đang thay đổi chóng mặt như hiện nay, ban lãnh đạo Việt Nam dường như vẫn đang mắc kẹt trong tư duy cũ kỹ.
Dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm, dù luôn miệng cam kết đưa đất nước bước sang “Kỷ nguyên mới” và hội nhập với văn minh nhân loại, nhưng trên thực tế các chủ trương, chính sách đã cho thấy đang ngả hẳn về phía các chế độ độc tài.
Hình ảnh ông Tô Lâm cùng phu nhân ngồi cạnh vợ chồng ông Maduro tại Quảng trường Đỏ trong lễ duyệt binh ngày 9/5/2025, cũng như việc Maduro tuyên bố sẽ sớm thăm lại Việt Nam theo lời mời của ông Tô Lâm vào cuối tháng 10/2024 càng khẳng định sự sai lầm của người đứng đầu của Đảng.
Khi chọn kết thân với những liên minh chính trị “ma quỷ” đang bị cả thế giới văn minh cô lập, Tô Lâm không chỉ tự làm xấu đi hình ảnh của mình mà còn đặt Việt nam vào thế rủi ro chiến lược cực kỳ lớn.
Sự sụp đổ của Maduro cũng là bài học đắt giá về chính sách đối nội cho Việt Nam. Khi Venezuela, một quốc gia sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn đã không chết vì sự quản trị yếu kém, mà bởi tham nhũng và sự phân hóa giàu nghèo cùng cực.
Khi chính quyền Caracas không thể đảm bảo được quyền lợi tự do cơ bản cho nhân dân, sự sụp đổ là điều tất yếu. Việc người dân Venezuela vui mừng khi Tổng thống của họ bị bắt giữ cho thấy lòng dân đã ly tán từ lâu.
Đối chiếu với Việt Nam, nơi mà các khẩu hiệu chính trị dưới thời Tổng Bí thư Tô Lâm luôn là áp đặt và lấn át thực tế đời sống, sự kiện ở Venezuela là một tấm gương phản chiếu đầy ám ảnh.
Một thể chế chỉ dựa vào công an trị, đàn áp và bịt miệng để duy trì quyền lực, trong khi phớt lờ các giá trị dân chủ và phúc lợi thực sự của người dân, sẽ luôn đứng trước nguy cơ sụp đổ khi cơn bão thời đại ập đến.
Nếu Tổng Bí thư Tô Lâm không sớm tỉnh ngộ, và chuyển mình theo hướng dân chủ, văn minh như từng cam kết, thì kịch bản của Venezuela hoàn toàn có thể là tương lai của ông ta trong một ngày không xa.
Trà My – Thoibao.de
